Ανασφάλιστα οχήματα
1. Τί είναι ανασφάλιστο όχημα;
Ανασφάλιστο θεωρείται κάθε όχημα που κυκλοφορεί χωρίς να έχει την υποχρεωτική από το Νόμο ασφαλιστική κάλυψη της Αστικής Ευθύνης έναντι Τρίτων. Υπεύθυνος για την ασφάλιση του οχήματος είναι ο ιδιοκτήτης ή ο κάτοχός του.
2. Αν παρκάρει κανείς μόνιμα το αυτοκίνητό του και δεν το κυκλοφορεί, απαλλάσσεται από την υποχρέωση να το ασφαλίσει;
Όχι. Ακόμη και ακινητοποιημένο, ένα όχημα πρέπει να είναι ασφαλισμένο, διαφορετικά είναι παράνομο, εκτός αν ο ιδιοκτήτης έχει καταθέσει τις πινακίδες (διαδικασία ακινησίας).
3. Πώς εντοπίζονται τα ανασφάλιστα οχήματα;
Τα ανασφάλιστα οχήματα μπορούν να εντοπιστούν από αστυνομικό της Τροχαίας, μετά από ατύχημα ή σε πιθανό έλεγχο, όπου ζητείται πάντα η άδεια κυκλοφορίας, το δίπλωμα ικανότητας του οδηγού και το σήμα ασφάλισης (που αποδεικνύει ότι το όχημα είναι ασφαλισμένο).
Με το νέο νόμο, η διαδικασία ταυτοποίησης θα γίνεται επιπλέον ηλεκτρονικά, με διασταύρωση των στοιχείων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ.) του Υπουργείου Οικονομικών, του Κέντρου Πληροφοριών του Επικουρικού Κεφαλαίου και όσων υπηρεσιών του Δημοσίου εμπλέκονται.
4. Ποιο είναι το πρόστιμο και οι κυρώσεις για τον κάτοχο ανασφάλιστου οχήματος;
Πλήρης Οδηγός Κυρώσεων & Προστίμων (Νόμος 5113/2024)
Η κατοχή και η κυκλοφορία ανασφάλιστου οχήματος αποτελεί σοβαρή παράβαση που επισύρει πλέον αυτόματες και αυστηρές κυρώσεις. Η νομοθεσία προβλέπει δύο παράλληλους μηχανισμούς ελέγχου: τον Επιτόπιο Έλεγχο από την Αστυνομία και τον Ψηφιακό Έλεγχο μέσω διασταύρωσης δεδομένων (ΑΑΔΕ).
1. Τα Χρηματικά Πρόστιμα (Παράβολα)
Σύμφωνα με την τελευταία αναθεώρηση του νόμου, τα χρηματικά πρόστιμα έχουν ενοποιηθεί και καθορίζονται αποκλειστικά από τον τύπο του οχήματος:
- Λεωφορεία και Φορτηγά (Δημόσιας ή Ιδιωτικής Χρήσης) 1.000 €
- Επιβατικά Ι.Χ. και λοιπά οχήματα (π.χ. Αγροτικά, Ημιφορτηγά) 500 €
- Δίκυκλα (Μοτοσυκλέτες και Μοτοποδήλατα) 250 €
2. Επιτόπιος Έλεγχος (Αστυνομική Αρχή / Τροχαία)
Εάν το όχημα σταματήσει για έλεγχο και διαπιστωθεί ότι είναι ανασφάλιστο, επιβάλλονται σωρευτικά οι εξής κυρώσεις:
Α. Διοικητικές Κυρώσεις
Αφαίρεση Πινακίδων και Άδειας Κυκλοφορίας: Για 1 έτος.
Περίπτωση Ατυχήματος: Αν προκληθεί ατύχημα, η αφαίρεση ισχύει για 2 έτη, ενώ σε περίπτωση υποτροπής (επανάληψη της παράβασης), η αφαίρεση ισχύει για 3 έτη.
Αφαίρεση Άδειας Ικανότητας Οδηγού (Δίπλωμα): Για 6 μήνες.
Χρηματικό Πρόστιμο: Βεβαιώνεται άμεσα το ποσό που αντιστοιχεί στην κατηγορία του οχήματος (250 €, 500 € ή 1.000 €).
Β. Ποινικές Κυρώσεις (Άρθρο 12 Ν. 489/76)
Η παράβαση αποτελεί πλημμέλημα και προβλέπει:
Φυλάκιση: Από 2 έως 12 μήνες.
Χρηματική ποινή: Έως 3.000 € (επιβάλλεται από το δικαστήριο).
Οι ποινές αυτές βαρύνουν τον κύριο, τον κάτοχο, αλλά και τον οδηγό του οχήματος.
3. Ψηφιακός Έλεγχος & Διασταύρωση (ΑΑΔΕ / ΓΓΠΣ)
Ο έλεγχος αυτός διενεργείται ηλεκτρονικά μέσω της διασταύρωσης των βάσεων δεδομένων της ΑΑΔΕ και του Κέντρου Πληροφοριών των Ασφαλιστικών Εταιρειών.
Πράξη Επιβολής Προστίμου: Ο ιδιοκτήτης λαμβάνει ειδοποίηση (μέσω myAADE) για το πρόστιμο που του αναλογεί (250 € - 1.000 €).
Υποχρεωτική Συμμόρφωση: Για να εκδοθεί ασφαλιστήριο συμβόλαιο, ο ιδιοκτήτης πρέπει πρώτα να πληρώσει το παράβολο. Το σύστημα δεν επιτρέπει την ασφάλιση αν το παράβολο παραμένει απλήρωτο.
Προθεσμία 8 Ημερών: Ο ιδιοκτήτης έχει 8 ημέρες για να πληρώσει το παράβολο και να ασφαλίσει το όχημα.
Συνέπειες μη συμμόρφωσης: Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, επιβάλλεται νέο πρόστιμο 500 € και τα στοιχεία διαβιβάζονται στην Αστυνομία για την αναγκαστική αφαίρεση πινακίδων και διπλώματος.
Επανέλεγχος: Αν σε νέο ψηφιακό έλεγχο (εντός 3 μηνών από τον προηγούμενο) το όχημα βρεθεί ξανά ανασφάλιστο, το πρόστιμο διπλασιάζεται.
4. Ειδική Περίπτωση: Κυκλοφορία Οχήματος σε Ακινησία
Με τον νέο νόμο, οι κυρώσεις για οχήματα που έχουν δηλωθεί σε ακινησία (ψηφιακή ή φυσική) αλλά εντοπίζονται να κυκλοφορούν ή να είναι σταθμευμένα σε δημόσιο χώρο, είναι εξοντωτικές:
Πρόστιμο: 10.000 €.
Υποτροπή: Αν η παράβαση επαναληφθεί εντός 5ετίας, το πρόστιμο τριπλασιάζεται στα 30.000 € και αφαιρείται οριστικά το δίπλωμα οδήγησης του ιδιοκτήτη/κατόχου.
5. Αστική Ευθύνη & Επικουρικό Κεφάλαιο
Πέρα από τα διοικητικά και ποινικά μέτρα, ο ιδιοκτήτης ανασφάλιστου οχήματος αντιμετωπίζει τεράστιο οικονομικό κίνδυνο σε περίπτωση ατυχήματος:
Το Επικουρικό Κεφάλαιο αποζημιώνει τον παθόντα για υλικές ζημιές και σωματικές βλάβες.
Στη συνέχεια, το Επικουρικό Κεφάλαιο ασκεί το αναγωγικό του δικαίωμα, διεκδικώντας από τον ιδιοκτήτη του ανασφάλιστου οχήματος κάθε ευρώ που κατέβαλε, συμπεριλαμβανομένων τόκων και δικαστικών εξόδων.
Σημαντική Συμβουλή:
Για να αποφύγετε τα παραπάνω, μπορείτε να ελέγχετε ανά πάσα στιγμή την κατάσταση της ασφάλισης του οχήματός σας μέσω της επίσημης πλατφόρμας Insurance Check (hic.gr) του Κέντρου Πληροφοριών.
5. Τι συμβαίνει αν ένα ανασφάλιστο όχημα προκαλέσει σωματικές βλάβες σε τρίτους; Ποιες είναι οι συνέπειες;
Στην περίπτωση αυτή, το Επικουρικό Κεφάλαιο αναλαμβάνει να αποζημιώσει εκείνους που υπέστησαν σωματικές βλάβες.
Στη συνέχεια, στρέφεται κατά του ιδιοκτήτη του ανασφάλιστου οχήματος που προξένησε το ατύχημα για να διεκδικήσει το ποσό που κατέβαλε. Ανάλογα με τη σοβαρότητα του τραυματισμού ο παθών μπορεί, ενδεικτικά να απαιτήσει: ιατρικές δαπάνες, δαπάνες για αποκλειστική νοσοκόμα-οικιακή βοηθό, απώλεια εισοδημάτων, αποζημίωση λόγω τυχόν αναπηρίας, αποζημίωση ηθικής βλάβης κλπ. Το ποσό που μπορεί να καλύψει το Επικουρικό Κεφάλαιο φτάνει το €1.000.000 ανά θύμα.
6. Τι συμβαίνει αν ένα ανασφάλιστο όχημα προκαλέσει θάνατο; Ποιες είναι οι συνέπειες;
Στην περίπτωση αυτή, η απαίτηση αποζημίωσης υποβάλλεται από τα μέλη της οικογένειας του ανθρώπου που έχασε τη ζωή του. Το Επικουρικό Κεφάλαιο αναλαμβάνει να αποζημιώσει τους δικαιούχους. Στη συνέχεια, στρέφεται κατά του ιδιοκτήτη του ανασφάλιστου οχήματος που προξένησε το ατύχημα για να διεκδικήσει το ποσό που κατέβαλε. Κάθε δικαιούχος μπορεί ενδεικτικά να απαιτήσει αποζημίωση για: ιατρικές δαπάνες, δαπάνες για αποκλειστική νοσοκόμα-οικιακή βοηθό, απώλεια εισοδημάτων, αποκατάσταση τυχόν αναπηρίας, ηθική βλάβη κλπ. Το συνολικό ποσό που μπορεί να καλύψει το Επικουρικό Κεφάλαιο φτάνει το €1.000.000 ανά θύμα.
7. Τι συμβαίνει αν ένα ανασφάλιστο όχημα προκαλέσει υλικές ζημιές; Ποιες είναι οι συνέπειες;
Στην περίπτωση αυτή, το Επικουρικό Κεφάλαιο αναλαμβάνει να αποζημιώσει αυτούς που υπέστησαν υλικές. Στη συνέχεια, στρέφεται κατά του ιδιοκτήτη του ανασφάλιστου οχήματος που προξένησε το ατύχημα για να διεκδικήσει το ποσό που κατέβαλε. Η αποζημίωση που καλύπτει το Επικουρικό είναι έως €1.000.000 ανά ατύχημα.
8. Τι άλλαξε στο Επικουρικό Κεφάλαιο, όσον αφορά τα ανασφάλιστα οχήματα;
Πλέον, με το νόμο 4092/12, σε περίπτωση θανάτου, η αποζημίωση για την ψυχική οδύνη των δικαιούχων που καταβάλλει το Επικουρικό Κεφάλαιο δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των €6.000 για κάθε δικαιούχο.
9. Τι ισχύει σε περίπτωση πτώχευσης ή ανάκλησης της άδειας λειτουργίας ασφαλιστικής επιχείρησης.
Θεσπίζεται ανώτατο όριο ευθύνης του Επικουρικού Κεφαλαίου, το οποίο ορίζεται στις 100.000€. Το ανώτατο αυτό όριο ευθύνης ισχύει για το σύνολο των ζημιών που καλείται να αποζημιώσει το Επικουρικό Κεφάλαιο, δηλαδή ισχύει για το σύνολο των οικονομικής φύσεως, αλλά και των μη οικονομικής φύσεως ζημιών των δικαιούχων.
Επιπλέον προβλέπεται ότι η αποζημίωση που οφείλει το Επικουρικό Κεφάλαιο στις περιπτώσεις αυτές καταβάλλεται σύμφωνα με τα ακόλουθα:
α. Για αποζημίωση ύψους έως 4.000€ καταβάλλεται συνολικό ποσό ίσο προς το 90% αυτής.
β. Για αποζημίωση ύψους από 4.001 έως 10.000€ καταβάλλεται συνολικό ποσό ίσο προς το 87,5% αυτής, με κατώτατο όριο 3.600€.
γ. Για αποζημίωση ύψους από 10.001 έως 30.000€ καταβάλλεται συνολικό ποσό ίσο προς το 85% αυτής, με κατώτατο όριο 8.750€.
δ. Για αποζημίωση ύψους από 30.001 έως 60.000€ καταβάλλεται συνολικό ποσό ίσο προς το 80% αυτής, με κατώτατο όριο 25.000€.
ε. Για αποζημίωση ύψους από 60.001 έως 100.000 ευρώ καταβάλλεται συνολικό ποσό ίσο προς το 70% αυτής, με κατώτατο όριο 48.000€.
στ. Για αποζημιώσεις το ύψος των οποίων υπερβαίνουν τις 100.000 ευρώ καταβάλλεται συνολικό ποσό ίσο με το 70% αυτής, με ανώτατο όριο τις 100.000€.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση προβλέπει ωστόσο δυνατότητα υπέρβασης του ανώτατου ορίου των 100.000€ για πρόσωπα που ζημιώθηκαν με αναπηρία, η φύση και ο βαθμός της οποίας, καθώς και το ύψος της αποζημίωσης θα οριστούν με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, που εκδίδεται μετά από γνώμη του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ). Προβλέπεται τέλος ότι με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών που εκδίδεται μετά από εισήγηση της Τράπεζας της Ελλάδος μπορούν να ορίζονται ειδικές προϋποθέσεις καταβολής αποζημιώσεων από το Επικουρικό Κεφάλαιο σε περίπτωση ανάκλησης της άδειας λειτουργίας λόγω παράβασης της νομοθεσίας ή πτώχευσης ασφαλιστικής επιχείρησης.
10. Τι εξασφαλίζει η κάλυψη από ανασφάλιστο όχημα σε ένα συμβόλαιο αυτοκινήτου;
Η σχετική κάλυψη αφορά μόνο τις Υλικές Ζημιές που μπορεί να προκληθούν από ανασφάλιστο όχημα. Δεν αφορά τις Σωματικές Βλάβες. Μάλιστα, το ανώτατο όριο κάλυψης των Υλικών Ζημιών από ανασφάλιστο όχημα, διαφέρει από εταιρία σε εταιρία (πχ. €3.000, €15.000, €100.000, εμπορική αξία του αυτοκινήτου, κ.λπ.).
11. Για πόσο διάστημα καλύπτει η ασφαλιστική εταιρία τις ζημιές που θα προξενήσει κάποιος, μετά την ακύρωση του συμβολαίου του;
Η εταιρία καλύπτει τους παθόντες τρίτους για 16 μέρες αφότου ακυρώθηκε το ασφαλιστήριο του υπαίτιου που προξένησε το ατύχημα.
12. Τι πρέπει να κάνει ένας ασφαλισμένος αν εμπλακεί σε ατύχημα με ανασφάλιστο όχημα;
Πρέπει να καλέσει την Αστυνομία αμέσως, προκειμένου να καταγράψει το συμβάν, για να κατοχυρώσει τη θέση του ως προς το θέμα της ευθύνης. Η Αστυνομία θα δώσει κλήση στο ανασφάλιστο όχημα. Επίσης, πρέπει να καλέσει την ασφαλιστική του εταιρία.
